Czy dane prace to B+R?

Co mówią przepisy

Ustawy podatkowe definiują działalność badawczo-rozwojową jako działalność twórczą, obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania ich do tworzenia nowych zastosowań (art. 4a pkt 26–28 ustawy o CIT, art. 5a pkt 38–40 ustawy o PIT). Pojęcia badań naukowych i prac rozwojowych przepisy podatkowe zapożyczają z ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Co to są prace rozwojowe

To kategoria, w której odnajduje się większość firm. Prace rozwojowe to nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej wiedzy i umiejętności, także z zakresu narzędzi informatycznych i oprogramowania, do projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług.

Nie musisz więc odkrywać niczego nowego dla nauki. Wystarczy, że wykorzystujesz wiedzę, którą masz albo możesz zdobyć, żeby zbudować coś, czego wcześniej w firmie nie było.

Jak odróżnić B+R od zwykłej działalności

Przepisy wprost wyłączają z prac rozwojowych rutynowe i okresowe zmiany, nawet jeśli są ulepszeniami. Granicę najłatwiej wyznaczyć, zadając kilka pytań o konkretny projekt:

• Czy na początku było wiadomo, jak rozwiązać problem? Jeśli tak, to raczej wdrożenie niż B+R.
• Czy zespół sprawdzał różne warianty, a wyniki prób zmieniały dalsze prace?
• Czy firma dowiedziała się czegoś, czego wcześniej nie wiedziała?
• Czy wynik da się opisać i odtworzyć, np. w dokumentacji technicznej albo w kodzie?

Zwykle nie są B+R: produkcja według gotowej specyfikacji, konfiguracja gotowego oprogramowania, okresowe aktualizacje, serwis, rutynowa kontrola jakości i badania rynku.

Co oznacza „twórczość na skalę przedsiębiorstwa”

Twórczy charakter prac oznacza, że ich wynik jest oryginalny, a nie skopiowany z gotowego wzoru. Ministerstwo Finansów w objaśnieniach podatkowych z 15 lipca 2019 r. wskazało, że nowość ocenia się w skali przedsiębiorstwa. Rozwiązanie nie musi być nowe na świecie ani w branży. Wystarczy, że jest nowe dla Twojej firmy i powstało dzięki własnej, twórczej pracy zespołu.

Uwaga: jeśli to samo rozwiązanie można po prostu kupić albo powtórzyć według ogólnie dostępnej instrukcji, trudno mówić o twórczości, nawet jeśli w firmie jest nowe.

Czy B+R musi być prowadzone ciągle

Nie. Przepisy wymagają, żeby prace były prowadzone w sposób systematyczny, czyli metodycznie, według planu, z określonym celem, harmonogramem i zespołem. Systematyczność nie oznacza ciągłości. Ulga przysługuje także firmie, która prowadzi jeden projekt w roku albo prowadzi prace B+R tylko przez kilka miesięcy.

Czy prototypowanie i testy jakościowe kwalifikują się do B+R

Prototypy — tak, jeśli powstają w trakcie prac rozwojowych, żeby sprawdzić, czy rozwiązanie działa. Budowa prototypu, jego testy i kolejne poprawki konstrukcji to typowe prace rozwojowe. Materiały zużyte na prototyp są kosztem kwalifikowanym.

Testy jakościowe — to zależy. Testy, które sprawdzają nowe rozwiązanie w trakcie projektu, są częścią B+R. Rutynowa kontrola jakości w bieżącej produkcji, np. sprawdzanie partii wyrobów według stałej procedury, już nie.

Po zakończeniu prac rozwojowych firma może jeszcze skorzystać z ulgi na prototyp, która obejmuje produkcję próbną i wprowadzenie nowego produktu na rynek. Jak łączyć ulgi.

Czy badania podstawowe są kwalifikowane

Tak. Badania podstawowe, czyli prace, które mają przede wszystkim przynieść nową wiedzę o podstawach zjawisk, bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne, są rodzajem badań naukowych. Badania naukowe mieszczą się w definicji działalności B+R, tak samo jak badania aplikacyjne i prace rozwojowe. W firmach zdarzają się rzadko, najczęściej w ścisłej współpracy z uczelnią albo instytutem.