II FSK 549/21
26 stycznia 2024 r.NiekorzystnyKalkulacja dochodu zwolnionego obejmuje wszystkie przychody i koszty działalności strefowej, a nie tylko tę ich część, która mieści się w limicie pomocy. Koszty kwalifikowane tej działalności nie podlegają więc uldze B+R także po wyczerpaniu limitu zwolnienia.
Sprawa: spółka z o.o. prowadząca prace B+R w specjalnej strefie ekonomicznej i na podstawie decyzji o wsparciu chciała odliczyć w uldze tę część kosztów, która przypada na dochód opodatkowany po wyczerpaniu limitu pomocy. Dyrektor KIS odmówił, WSA we Wrocławiu oddalił skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną spółki — podatnik przegrał w obu instancjach.
To rozstrzygnięcie idzie w przeciwnym kierunku niż wcześniejszy wyrok II FSK 724/21, którego stanowiska ten skład wprost nie podzielił. Oznacza to, że jeżeli planujesz odliczenie kosztów strefowych po przekroczeniu limitu pomocy, musisz liczyć się z realnym ryzykiem sporu, a wynik zależy od składu orzekającego. Bezpiecznie w uldze pozostają natomiast koszty prac B+R wyraźnie przypisane do działalności prowadzonej poza zezwoleniem i poza terenem z decyzji o wsparciu — i to rozdzielenie przeprowadź w ewidencji od początku.
Więcej o sprawie
Stan faktyczny
Wniosek o interpretację złożyła spółka z ograniczoną odpowiedzialnością prowadząca działalność badawczo-rozwojową jednocześnie na terenie specjalnej strefy ekonomicznej na podstawie zezwolenia oraz na terenie objętym decyzją o wsparciu. Z obu tytułów korzystała ze zwolnienia podatkowego — formy regionalnej pomocy publicznej, która podlega limitowi kwotowemu.
Spółka wyczerpała limit zwolnienia w 2018 r. w ramach zezwolenia, a w przyszłości spodziewała się tego samego w ramach decyzji o wsparciu. Dochód z działalności strefowej przestał więc być w całości zwolniony.
Problem
Spółka uważała, że koszty kwalifikowane należy podzielić proporcjonalnie: ta ich część, która przypada na dochód faktycznie zwolniony, jest objęta zakazem z art. 18d ust. 6 ustawy o CIT, ale część przypadająca na dochód opodatkowany już nie — i tę można odliczyć w uldze B+R.
Dyrektor KIS się nie zgodził. Jego zdaniem kalkulację dochodu zwolnionego przeprowadza się dwuetapowo: najpierw oblicza się cały dochód z działalności objętej zezwoleniem lub decyzją, a dopiero potem stosuje limit pomocy. W tej kalkulacji uczestniczą wszystkie koszty kwalifikowane, więc żaden z nich nie wchodzi do ulgi. WSA we Wrocławiu podzielił stanowisko organu i oddalił skargę spółki.
Stanowisko sądu
NSA oddalił skargę kasacyjną. Z art. 17 ust. 4 i dodanego od 30 czerwca 2018 r. ust. 6a ustawy o CIT wynika, że działalność strefową wydziela się organizacyjnie, a wielkość zwolnienia ustala się w oparciu o przychody i koszty tej wydzielonej jednostki. Ustawodawca nie zastrzegł, że chodzi tylko o część kosztów mieszczącą się w limicie.
Sąd powiązał też słowo „kalkulacja” z ogólną definicją dochodu (art. 7 ust. 2 ustawy o CIT): najpierw oblicza się dochód z działalności strefowej za dany rok, a dopiero potem ustala, czy jest zwolniony w całości, czy w części. Wyczerpanie limitu nie zmienia tego, że przy obliczeniu tego dochodu uwzględniono wszystkie koszty danej działalności.
Decydujący okazał się argument z prawa pomocy publicznej. Zarówno zwolnienie strefowe, jak i ulga B+R stanowią pomoc publiczną w rozumieniu art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Zastosowanie obu rozwiązań do tych samych kosztów oznaczałoby kumulację pomocy, możliwe przekroczenie dopuszczalnego pułapu i obowiązek notyfikacji. Zdaniem sądu art. 18d ust. 6 ustawy o CIT realizuje właśnie zasadę niekumulowania pomocy — i dlatego odnosi się do całego roku podatkowego, w którym podatnik ze zwolnienia skorzystał, bez zastrzeżenia, że zwolnienie musi objąć cały dochód.
Dla praktyki najważniejsze jest jednak to, że skład orzekający wprost oświadczył, iż nie podziela poglądu wyrażonego w wyroku II FSK 724/21 — czyli w orzeczeniu, które dotąd uchodziło za rozstrzygające tę kwestię na korzyść podatników i na które powoływały się sądy wojewódzkie, m.in. we Wrocławiu w sprawie I SA/Wr 180/23. Zagadnienie, które wydawało się zamknięte, jest więc ponownie otwarte.
Przepisy
Art. 18d ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w brzmieniu od 30 czerwca 2018 r.: prawo do odliczenia przysługuje podatnikowi korzystającemu ze zwolnień z art. 17 ust. 1 pkt 34 lub 34a „jedynie w odniesieniu do kosztów kwalifikowanych, które nie są przez podatnika uwzględniane w kalkulacji dochodu zwolnionego z podatku na podstawie tych przepisów”. Art. 17 ust. 1 pkt 34 i 34a oraz ust. 4 i ust. 6a — zwolnienie dla dochodu z działalności w strefie lub z decyzji o wsparciu, obowiązek organizacyjnego wydzielenia tej działalności. Art. 7 ust. 2 — definicja dochodu. Powołano także art. 107 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz rozporządzenie Komisji z 17 czerwca 2014 r. w sprawie wyłączeń blokowych.
Aktualność: kwestia jest w orzecznictwie sporna. Art. 18d ust. 6 ustawy o CIT w brzmieniu od 30 czerwca 2018 r. nie zmienił się, ale NSA orzeka rozbieżnie: ten wyrok stoi w opozycji do II FSK 724/21 oraz do wyroków sądów wojewódzkich I SA/Rz 32/21 i I SA/Wr 180/23. Przed przyjęciem korzystnej wykładni należy zweryfikować aktualny stan orzecznictwa.
LEX nr 3709317